اسنادترکمن صحرا

سند تازه یاب! خلع سلاح تورکمن ها، غصب اراضی کشاورزی و کوچ اجباری آنها

در بحبوحه جنگ جهانی اول پادشاه روسیه طی فرمانی از تمامی اتباع خویش در آسیای میانه منجمله تورکمنها می خواهد که برای تقویت جبهه جنگ غارتگرانه استعماری هر خانوار موظف به دادن سرباز و اسب و دیگر کمکهای مالی میشود. تورکمنها از این فرمان تزار سرپیچی کرده پس از نبرد و درگیری با مأمورین و سالدات های روسی مجبور به پناه آوردن به صحرای تورکمن می شوند ولی تورکمن صحرا نیز از سال 1907 طبق قرارداد تقسیم ایران، در کنترل روسها بود. روسها برای کارخانه های نساجی روسیه اراضی مرغوب دشت را متصرف و برای کار در مزارع کشت پنبه از کارگران وارداتی موسوم به مالاقانها استفاده می کند. تورکمنهای دشت در راستای دفاع از سرزمین و آب و خاک با روسها وارد جنگ و نبرد میشوند که بالاخره منجر به گسیل یک گردان ارتش روسیه بسرکردگی ژنرال مادریتوف و کشتار وسیع در تورکمن صحرا میگردد.

سندی که در زیر آوردیم تنها یک نمونه از جنایات ارتش روسیه تزاری در صحرای تورکمن می باشد. سند مربوط به دوران وزارت حسن وثوق الدوله بعنوان وزیر امور خارجه ایران می باشد.

مرکز مطالعات تورکمن

آرنه گلی. نهم ماه می 2020

                                                                           *****

دستورالعمل مهام [وزارت امور] خارجه به کارگذاری اداره آن وزارتخانه در استرآباد؛ تحقیق درباره عملکرد روسها در رابطه با سرکوبی و غصب اراضی یموت و گوگلان. تاریخ سند 16 جمادی الاول 1335 برابر با 10 مارس 1917/ 19 اسفند 1295

از مجموعه اسناد بایگانی وزارت امورخارجه. نمره عمومی 7014 نمره خصوصی 1861 کارتن 66 دوسیه 16  وزارت امور خارجه

اداره روس    بتاریخ 16 ج.ا. 1335

 

استراباد. کارگذاری مهام خارجه

بطوریکه بوزارت خارجه اطلاع رسیده است نظامیان روس بعداز شکست تراکمه، ایل یموت و گوگلان را که تقریبا چهل پنجاه هزار خانوار تبعه … دولت علیّه[ایران] هستند خلع سلاح نموده و اراضی دشت یموت و گوکلان که از استراباد تا سملقان سرحد بجنورد امتداد دارد و حاصلخیزترین اراضی است تماما ضبط و تصرف نموده و مشغول ترسیم نقشه شهر و بازار میباشند و خیال دارند تراکمه این صفحه را هم بطرف روسیه کوچانیده و بجای آنها از مالاقانهای روسیه و غیره آورده در آنجا سکنی دهند و نیز بطوایف تراکمه اعلان و اخطار نموده اند که باید نصف اموال و دارائی خودشان را بنظامیان روس واگذار و تسلیم نمایند. این گونه اقدامات و عملیات دولت بهیه روس در حدود استراباد…(خوانا نیست)… تفصیل چیست جای تعجب است که وزارت خارجه را از جریان امور و وقایع مهمه مذکور فوق بی اطلاع گذارده اند. فورا مراتب فوق را کاملا تحقیق وصحت وسقم این خبر را معین نموده اطلاع دهید و در صورت… با مقامات مربوطه مذاکره شده و از این اقدامات و وضعیت جلوگیری شود.

امضاء

برچسب ها

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن