از خاطرات و تجربیات دیگراناسنادترکمن صحراتورکمن صحرادوره پهلوی دومملی - اجتماعی

سند تازه یاب! تلاش برای احیای زبان ملی در سال 1324

نامه فعالین تورکمن به وزیر فرهنگ (بیاد خانجانی انقلابی)

مرکز مطالعات تورکمن-ملت تورکمن از همان آغاز سرنگونی دیکتاتوری رضاشاهی و بازشدن نسبی فضای سیاسی ایام جنگ جهانی دوم در راستای احقاق حقوق غصب شدۀ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خویش دست به فعالیت وسیعی می زنند. گروهی از روشنفکران تورکمن در آن دوره برای بازپسگیری زمین های غصبی تورکمنها توسط ادارۀ املاک رضاشاهی، افشای نظامیان و وابستگان به دربار که خون تورکمن را در شیشه کرده بودند و از همه مهمتر احیای فرهنگ ملی و زبان مادری خویش جانانه تلاش می کردند.

در کنار این تشکل سیاسی گروهی نیز منفردا به منظور زنده نگه داشتن زبان مادری خویش بهرطریقی دست می یازیدند. سند زیر گواه یک نمونه از آن تلاشها می باشد که در آن عده ای از اهالی بندرتورکمن (بندرشاه سابق) از وزیر فرهنگ وقت می خواهند که اجازه دهند دو صفحه ضمیمه بزبان تورکمنی در روزنامه “صفا” که در ساری منتشر می شود، گنجانیده شود. رهبری این حرکت را شخصی بنام قربان محمد خانجانی، پدر انقلابی تورکمن آتا خانجانی بعهده داشت. این درخواست در 15 تیرماه 1324 به آدرس وزیر فرهنگ ارسال شده است. مسلما که مقامات مرکز به این درخواست عادلانۀ تورکمنها جوابی نداده اند و در روزنامۀ مذکور ضمیمه ای به زبان تورکمنی گنجانیده نشده است. بهرحال این تلاش روشنفکران ملت ما را نشان می دهد که چسان برای زنده نگهداشتن آداب و سنن و فرهنگ و زبان مادری خویش سالیانی قبل از آنکه کمپین “روز جهانی زبان مادری” بصورت بین المللی راه بیافتد، تلاش می کردند. یادشان تا ابد در سینۀ خلق زنده خواهد ماند.

آرنه گلی

مدیر مرکز مطالعات تورکمن

30 جولای 2021

برچسب ها

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن