احزاب و جمعیت هااسنادترکمن صحرا

دستگیری رهبران و فعالین حزب توده تورکمن صحرا

اوجگیری مبارزات ملل تحت ستم ایران بویژه در مناطق ملی (تورکمن صحرا، آذربایجان، کردستان، …) خواب از چشم رژیم سرکوبگر و دیکتاتور وابسته به استعمار محمدرضاشاه پهلوی پراند. رژیم برای از بین بردن هسته های مبارزاتی مردم مخصوصا سازمانهای سیاسی که در رأس آن حزب توده ایران قرار داشت شروع به ایجاد توطئه هایی در سراسر کشور می کند چون از این کار نتجه ای نمی گیرد، طرح شوم 15 اسفند 1327 دانشگاه تهران را بکار می اندازد و با ایجاد تیراندازی ساختگی به شاه زمینه های غیرقانونی اعلام کردن حزب توده را ایجاد و شروع به دستگیری رهبران و فعالین آن میکند.

در تورکمن صحرا فعالیت حزب توده مخصوصا کمیته ایالتی آن در گنبدقابوس بسیار گسترده و فراگیر بود. روشنفکران تورکمن اعم از معلمین و مهندسین، کارگران راه آهن و کشاورزان دسته دسته به صف حزب توده پیوسته در راه احقاق حقوق ملی و صنفی خویش پرچم مبارزه را برافراشته نگه می داشتند. نمایندگان رژیم از جمله قوام السلطنه برای به انحراف کشانیدن مبارزات مردم، در مقابل حزب دمکرات(که رهبری آنرا در تورکمن صحرا مرحوم آنه قلیچ بابابی برعهده داشت) حزب دمکرات دولتی خویش را براه می اندازد.

دستگیری های گسترده فعالین حزبی در تورکمن صحرا پس از سرکوبی جنبش آذربایجان برهبری پیشه وری و کردستان به اوج خود می رشد در مرحله اول سران کمیته ایالتی حزب -گنبدقابوس دستگیر و به زندان های ساری و تهران منتقل می شوند. غایب بهلکه مسئول کمیته ایالتی حزب مدتی در تهران بحالت تبعید بسر می برد تا اینکه بهمراه احسان طبری به کشور شوروی پناهنده می شود.

پس از سرکوبی های وحشیانه مرحله اول، تعقیب و دستگیری گسترده رهبران و فعالین حزب در سراسر ایران منجمله تورکمن صحرا به اوج خود می رسد. پس از دستگیری های گسترده در 27 آبان 1325، عده ای از فعالین حزبی منجمله ساپار انصاری، نورمحمد آشورپور، بایرام محمد مدرسی و محمد آمان اسلامی، ساری گوگلانی، رجب رحمانی، عضو سازمان نظامی حزب توده، ساپار خطیبی نیز مجبور به مهاجرت سیاسی به تورکمنستان می شوند.

تحقیق: آرنه گلی


اعلامیه دولت

از چند سال به این طرف در داخل کشور عناصر مفسده‌جویی به اسم حزب توده ایران دور هم جمع شده یک عده مردمان ساده‌لوح را با کلمات فریبنده اغفال و هرروز ایجاد اغتشاش و هرج و مرج نموده و در صدد واژگون کردن بنیان و اساس کشور بودن و از هیچگونه آزار و قتل و غارت در مازندران و گیلان و آذربایجان فروگذار نکرده و حتی موقعی هم درصدد تجزیه قسمتی از کشور برآمدند صحیح است گزارشهای رسیده حاکی است که اینک صرف نظر از اغفال مردمان ساده به ترویج مرام اشتراکی در بین نوباوگان و دانشجویان شروع کرده و زمینه انقلاب را در کشور فراهم می‌سازند بنابراین دولت برای حفظ تمامیت و استقلال کشور و جلوگیری از هرگونه مفسده و آشوب حزب مزبور را منافی استقلال کشور تشخیص و دستور می‌دهد سازمان حزب مزبور در تمام کشور منحل و افراد خائن که مدارک لازم برعلیه آنها موجود است طبق مقررات قوانین مربوطه تحت تعقیب قرار گرفته و مجازات شوند.


دستور محرمانه نخست وزیر به شهربانی کل کشور در مورد تحقیق درباره اقدامات احمد قاسمی و غائب بهلکه رهبران حزب توده بتاریخ 2/10/1325 برابر با 23 دسامبر 1946

شهربانی کل کشور

محرمانه

عطف بنامه شماره 8920/1- 14328 بتاریخ 27/9/25 راجع به احمد قاسمی و غائب بهلکه رهبر حزب توده گنبد دستور داده تحقیقات لازم نسبت باقدامات نامبردگان بعمل آورده نتیجه را اعلام نمائید- نخست وزیر.

در حاشیه: دبیران 1/10/25


گزارش شهربانی کل کشور به نخست وزیر احمد قوام و وزیر کشور در مورد دستگیری رهبران حزب توده سید اشرفی، سرهنگ پور، غائب بهلکه، عاکف و آراسته توسط مأموران پادگان گنبدقابوس و انتقال آنها به گرگان. بتاریخ 27/9/1325 برابر با 18 دسامبر 1946


گزارش شهربانی به وزارت کشور در مورد انتقال زندانیان دستگیر شده در تاریخ 21 آذر . 19 بهمن؛

غایب بهلکه- احمد قاسمی- میرآقا سیداشرفی- سرهنگ پور- قربان رابطی- قربان تکه- ولیجان آخون وافی به تهران در 12/12/1325 برابر 3 مارس 1947

برچسب ها

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن