احزاب و جمعیت هااز خاطرات و تجربیات دیگراناسناداعلامیه هاترکمن صحراتورکمن صحراسیاسی

اسناد حرف می زنند! اعتراض و اعتصاب فرهنگیان تورکمن به تبعید آموزگاران تورکمن!

جریانات سیاسی 1324

در سال 1324 در اوج هیجانات و فعالیت‌های سیاسی نیروهای ملی گرای تورکمن در سراسر تورکمن‌صحرا، رژیم به منظور زهرچشم گرفتن از فعالین فرهنگی، تبعید 5 نفر از آموزگاران تورکمن به منطقه بد آب وهوا را اعلام می کند. برای مقابله با این تصمیم ظالمانه معلمین غرب تورکمن‌صحرا؛ کومیش دفه، خوجه نفس و بندرشاه طی ارسال تلگرامی به وزارت فرهنگ، اداره فرهنگ گرگان، نخست وزیر، مجلس شورای ملی و مطبوعات در تاریخ 24 آبان 1324 اگر چنانچه این تصمیم لغو نشود دست به اعتصاب عمومی خواهند زد.

ما به منظور درسگیری از مبارزات پدرانمان و انتقال تجربیات مبارزاتی آنان به نسل جوان، متن این سند را که بصورت تلگراف از بندرشاه به تهران مخابره شده بود را می آوریم.

در این سند آمده است: پنج آموزگار تورکمن و یک آموزگار آذربایجانی بدون مقررات قانونی به نقاط دور دست تبعید و بدیهی است منظور دیگری جز جدائی تورکمن و فارس و سوءاستفاده سیاسی ندارد. هرگاه تا یک هفته دیگر این احکام مغرضانه [لغو] و آقای رئیس فرهنگ که به تحریکات سیاسی برعلیه تورکمنها ادامه می دهد احضار [اخراج]نشود، بعنوان اعتراض اعتصاب خواهیم کرد.

امضاء کنندگان این بیانیۀ مهم عبارتند از:

کارمندان حوزۀ فرهنگ جعفربای-گومیشان:

محمدآمان اسلامی- بازرس فرهنگ(اداره آموزش و پرورش)

آناعراز عرازی- کفیل دبستان پهلوی

محمد نیرومند- مدیر دبستان کورس (آرخ بزرگ)

آبا آبائی – آموزگار

محمد اسلامی – مدیر دبستان ایران

قربان محمد جوده- آموزگار

ارازبردی قلی زاده- مدیر دبستان میرجرجانی (حوجه نفس)

ارازگلدی مبصری- آموزگار

تاج بردی صحنه ای- آموزگار

رحمن قروی- مدیر دبستان صفوی (اومچلی)

دردی کم- آموزگار

نیازقلیچ [آخوند] حنفی- آموزگار

محمدصالح شادوست- آموزگار

نازقربان نجاری- آموزگار

نوربردی جرجانی- آموزگار

کاظم صمدی- آموزگار

جمعه قلی فروهر- آموزگار

سیدقلی نیک نژاد- آموزگار


اراز گلدی مبصر در سال ۱۳۰۳ شمسی در خوجه نفس به دنیا آمد، تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود به پایان برد، در سال هزار و سیصد و بیست دانشسرای مقدماتی را در گرگان به پایان رساند. در همان زمان به استخدام اداره فرهنگ درآمده و در دبستان میرجرجانی خواجه نفس شروع به خدمت نمود، وی از جمله کسانی هستند که برای ارتقاء و اشاعه فرهنگ در خوجه نفس تلاشهای زیادی نمودندو تا سال سی و سه در آنجا مشغول بودند، در سال بیست و شش شمسی، اهالی کوموش دپه با توجه به تلاشهای فرهنگی ایشان، با کمک شاه محمد فیروزی طوماری به امضا رساندند تا مسئولیت فرهنگی کوموش دپه به ایشان سپرده شود، اما با مخالفت نماینده وقت تورکمنصحرا روبرو شد و شخص دیگری به این سمت گمارده شد. علی الحال ایشان در سال سی و سه به گرگان منتقل شدند و سال بعد به عنوان نماینده فرهنگ آق قلا انتخاب شده و راهی آق قلا و دبستان چوبی این شهر به نام بیژن گردیدند. ده سال تلاش مستمر و خستگی ناپذیر ایشان موجب شد تا آموزش و پرورش و بالطبع چهره فرهنگی شهر آق قلا دگرگون شود. ساخت مدارس جدید با دیسیپلین و اقتدار شخصیتی وی ، باعث شد تا جوانان زیادی از آق قالا وارد دانشگاهها شده و در شکوفایی شهر بکوشند که نتیجه تلاشهای این مرد بزرگ بود. ارازگلدی مبصر در سال چهل و سه دوباره به گرگان منتقل شده و تا سال پنجاه و هفت در شهرها و پستهای مختلف خدمت نمود. در سال پنجاه و هشت با تقاضای بازنشستگی وی موافقت شد، سرانجام ، هشت سال بعد در سیزدهم فروردین شصت و شش قلب تپنده فرهنگ تورکمنصحرا از تپش بازماند در حالی که صدها و بلکه هزاران تربیت شده مدارس ایشان راه وی را دنبال می نمودند. روحش شاد، یادش گرامی باد!


جماقلی فروهر

از بزرگترین عالمان و تحصیل کردندگان طریک های قرقی بدون شک کسی نیست جز “جما قلی فروهر ” وی معلم بزرگی بود که در تهران تدریس می کرد فرزندان جماقلی هم تحصیل کرده می شوند چند دکتر و مهندس حاصل تربیت جما قلی فروهر بودند. وی بعدها در گرگان ساکن می شود. دکتر خدر فروهر فرزند مرحوم جماقلی فروهر بود.



نازقربان نجاری فرزند تانگری بردی در سال 1301 شمسی در کوموش دپه به دنیا آمد، تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش سپری نمود، در خرداد 1320 موفق به اخذ دیپلم از دانشسرای مقدماتی گرگان شد و بلافاصله به عنوان آموزگار در روستای ساللاخ مشغول به خدمت شد.وی یک سال و نیم هم در اوایل دهه بیست در گنبد مشغول بود. اما در پانزدهم آذر بیست و دو به بندر تورکمن منتقل و به سمت آموزگاری دبیرستان هدایت منصوب شد ، از این به بعد تقریبا به مدت بیست و پنج سال در این مدرسه با عناوین مختلف چع در مدیریت و چه معلمی به تربیت فرزندان صحرا اشتغال داشت، به طوری که مردم این مدرسه را با نام مرحوم نازقربان نجاری می شناسند، این مرد بزرگ در سال پنجاه شش بازنشسته گردیده و به تاریخ دوم مرداد سال شصت و سه دارفانی را وداع گفت. روحش شاد و یادش گرامی باد

با تشکر از اینستاگرام “یول”

برچسب ها

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن